Akâmi’l-Mercân İsimli Kitapta Buyuruldu; Şeytânın, Âdemoğluna Vesvese Vererek, Onu Çağırdığı Şeyler, Şu Altı Mertebeye Münhâsırdır:
01. Birinci Mertebe: Küfür, Şirk ve Allah Rasülu (s.a.v.) Hazretlerine Düşmanlık Mertebesidir. Eğer Şeytân, Âdemoğlunu Bu Yönden Elde Eder ve İsteklerine Kavuşursa, Bundan Dolayı Yorgunluklarını Unutur. Çünkü Şeytân İstediğini Elde Etmiştir. Şeytânın Kuldan İstediği İlk Şey Budur.
02. İkinci Mertebe: Bid’at Mertebesidir. Bu Mertebe, Yani Birini Bid’at Ehli Yapmak, Şeytâna Göre Fâsıklıktan ve İsyândan Daha Sevimli Gelir ve Hoşuna Gider. Çünkü İnsan Bir Günâh İşlediğinde Tevbe Edebilir. Hâlbuki Bid’atın Tevbesi Yoktur. Çünkü Bid’atın Sahibi, Düştüğü Sapık Yolun Sahîh, Doğru, Hak Yol Olduğunu Sanmaktadır. Bundan Dolayı Bid’attan Asla Tevbe Etmez.
03. Üçüncü Mertebe: Her Türden Büyük Günâhlardır. Şeytân İnsana Büyük Günâhları İşletmekten Âciz Kalır ve Bunu Başaramazsa, Dördüncü Mertebeye Döner.
04. Dördüncü Mertebe: Küçük Günâhları İşletir. Küçük Günâhlar Bir Araya Geldiklerinde, Yani Toplandıklarında, Büyük Günâh Olur. Büyük Günâhlar, Çok Kere Sahibini Helâk Eder. Bundan Dolayı Aleyhisselâtû Vesselâm Efendimiz Hazretleri Şöyle Buyurdular, “Sizi Sakındırırım, Küçük Günâhlardan! Çünkü Küçük Günâhlar, Bir Kulda Toplanır ve Zamanla Onu Helâk Ederler.” Başka Bir Hadîs-i Şeriflerinde ise Şöyle Buyurdular, “Sizi Küçük Günâhları Umursamayan Davranışlardan Sakındırırım! Çünkü Bu, Bir Çöle İnen Topluluğa Benzer. Bu Topluluktan Biri, Küçük Bir Odun Parçası Getirip, Büyük Bir Ateş Yakarlar. Sonra Onun Üzerinde Yemek Pişirip Doyasıya Yerler.” Eğer Şeytân Bunda da Âciz Kalır ve Başarılı Olamazsa, Beşinci Mertebeye İntikâl Eder.
05. Beşinci Mertebe: Mubâhlar ile İştigâldir. Kendisinde Sevâp ve Azâp Bulunmayan, Mubâh Olan İşler ile Meşgûl Olmasını Sağlar. Belki Mubâhların En Büyük Cezâsı, Mubâhlar ile Meşgûl Olurken, Sevâpları Kaçırmak ve Boş Yere Zaman Harcamaktır. Eğer Şeytân Bundan da Âciz Kalıp Başarılı Olamazsa, Altıncı Mertebeye Geçer.
06. Altıncı Mertebe: Fâziletçe Düşük Ameller Mertebesidir. Fâzilet ve Sevâp Bakımından Daha Fâziletli ve Üstün Ameller Varken, Şeytân Kişiye Bunları Bıraktırarak, Fâzilet ve Sevâbı Daha Düşük Amellere Yöneltir ve Teşvik Eder. Böylece Fâziletin Elden Çıkmasını Temin Edecek ve Daha Üstün Amelin Sevâbını Kaçırtacaktır.
Şeytân, Fâziletli Amelden Mefdûle (Yani, Kendisinden Daha Fâziletli Amel Bulunan Az Fâziletli Amellere), Efdâl (En Fâziletli Amelden) Fâziletli Amellere Çeker. Böylece Fâziletli Amellerden Şerlere Çekmesi Mümkün Olsun Diye Kişiyi, Kolay Olan Fâziletli Amellerden Kişiyi Zor ve Meşakkâtli Olan Fâziletli Amellere Çeker. Sürekli İki Rekât Nâfile Namaz Kılmayı Alışkanlık Hâline Getiren Kişiyi, O İki Rekâtten Soğutmak ve Onu Tamâmen Taâtten Nefret Ettirmek İçin, Ona Yüz Rekât Namaz Kıldırtır.
[İsmail Hakkı Bursevî (k.s.), Rûhu’l-Beyân Tefsiri: 2/238-240]
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder